Efekt jo-jo a odchudzanie

odchudzanie

Koniec starego roku i rozpoczęcie nowego to dla wielu z nas idealny czas na zrobienie postanowień noworocznych. Wśród nich jednym z częstszych jest chęć schudnięcia, niestety niejednokrotnie zabieramy się do tego ze zbyt dużym entuzjazmem. Chcemy szybkich efektów odchudzania, co niestety nie jest najlepszą drogą. O tym, dlaczego nie jest to dobry pomysł możesz przeczytać więcej w moim artykule Schudnij 10 kg w miesiąc – czy to realny i zdrowy cel?

Z reguły przez pierwsze kilka tygodni, a czasem nawet miesięcy udaje nam się zrzucić nieco zbędnych kilogramów, mamy wiele motywacji do odchudzania. A co potem? Brakuje nam zapału i czasu. Niekiedy radość z nowej sylwetki jest tak wielka, że wracamy do starych przyzwyczajeń i starej wagi, a niejednokrotnie tyjemy jeszcze bardziej. Zjawisko o którym piszę nazywane jest efektem jo-jo.

Efekt jo-jo to wahania masy ciała polegające na następujących kolejno po sobie chudnięciu i tyciu. Stwierdza się go jeżeli w ciągu 5 lat wahania te przekraczają powyżej 5% naszej masy ciała.

DLACZEGO ODCHUDZANIE NIE ZAWSZE JEST SKUTECZNE?

Niedostateczna podaż energii w codziennej diecie sprzyja zmniejszeniu wagi, jednak często odbywa się to kosztem metabolicznie aktywnej masy ciała. Oznacza to, że w pierwszej kolejności tracimy zmagazynowane w naszym organizmie aminokwasy i zapasy glikogenu, a nie upragnioną tkankę tłuszczową. Prowadzi to do spowolnienia tempa przemiany materii, a w rezultacie czego w momencie zakończenia odchudzania następuje szybki przyrost masy ciała, co sprzyja rozwojowi efektu jo-jo.

W badaniach przeprowadzonych u osób poddających się głodówkom odchudzającym zaobserwowano, że organizm w pierwszej kolejności zużywa zapasy zmagazynowanego w wątrobie oraz mięśniach glikogenu (już w pierwszej dobie głodówki), aminokwasy (głównie alaninę), a także niewielkie zapasy fruktozy i galaktozy. Działania te mają na celu przekształcenie tych składników w glukozę niezbędną do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Odbywa się to kosztem innych układów i narządów. Dochodzi do redukcji masy mięśniowej. Zarówno niezbędnych nam do ruchu mięśni szkieletowych, jak i mięśnia sercowego oraz innych mięśni gładkich występujących w pozostałych narządach. Z tego też powodu głodówki i inne restrykcyjne diety nie są najlepszym sposobem na odchudzanie. Może dają szybki efekt, ale „szybki” nie jest równoznaczny z trwałym. Zauważono, że aż 80% osób poddających się „głodówce odchudzającej” wraca do swojej pierwotnej masy ciała [1].

SZYBKIE ODCHUDZANIE ≠ TRWAŁE ODCHUDZANIE

To o czym należy też pamiętać to fakt, że wszelkie restrykcyjne metody odchudzania zwiększają ryzyko rozwoju zaburzeń odżywiania.

CO STATYSTYKI MÓWIĄ O ODCHUDZANIU I EFEKCIE JO-JO?

  • Aż 40% utraconej masy ciała ma tendencję do odtworzenia już w ciągu pierwszego roku po zakończeniu odchudzania [cyt. za (2)].
  • 2/3 osób którym udało się schudnąć wraca do wyjściowej masy ciała w przeciągu roku, a w ciągu 5 lat praktycznie nikomu nie udaje się utrzymać uzyskanego rezultatu [cyt. za (2)].
  • Zaledwie 10% osób odchudzających się po 4-5 latach nadal jest szczupłych. Reszta wraca do poprzedniej masy ciała, a u części z nich ulega ona wzrostowi [cyt. za (2)].

Jedyną skuteczną drogą, którą dziś znamy, aby temu zapobiec nie są tzw. „diety cud” a rzetelna zmiana swoich nawyków żywieniowych, aktywność fizyczna i stosowanie prawidłowo zbilansowanej diety. Dzięki której będziemy odchudzać się wolniej, ale na dłuższą metę skuteczniej.

Jeśli interesują Cię inne moje artykuły dotyczące zdrowego odżywiania, zapraszam tutaj.


  1. Cybulska C., Marcinkowska E., Grzymisławski M.: Głodowanie z wyboru – konsekwencje zdrowotne. Varia Medica 2018, 2, 3, s.181-186
  2. Zegan M., Michota-Katulska E.: Motywacja do odchudzania u osób z nadwagą i otyłością. Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2010, 6 (2), s.85-92

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *